Hệ thống Thuế Giá trị gia tăng (GTGT/VAT) của Việt Nam đã trải qua cuộc đại tu mang tính lịch sử khi Luật số 48/2024/QH15 chính thức có hiệu lực từ 01/07/2025.
Đối với khối doanh nghiệp, 7 thay đổi cốt lõi về tuân thủ đã được thiết lập — đáng chú ý nhất là việc xóa bỏ hoàn toàn định mức tiền mặt 20 triệu VNĐ, bãi bỏ cơ chế hoàn thuế đối với các hoạt động tái cơ cấu/M&A, và chuyển đổi mặt hàng phân bón, máy nông nghiệp sang diện chịu thuế 5%. Đối với du khách quốc tế, quy trình hoàn thuế tại sân bay vẫn được giữ nguyên, nhưng phạm vi hàng hóa dịch vụ được hưởng mức thuế giảm 8% đã được mở rộng đáng kể.
Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết về các mức thuế GTGT hiện hành, thay đổi cấu trúc theo luật mới, điều kiện hoàn thuế cho doanh nghiệp và du khách, thời gian xử lý, và các bước nộp hồ sơ điện tử trong năm 2026.
Mức Thuế Suất VAT Nào Áp Dụng tại Việt Nam Năm 2026?
Hệ thống Thuế GTGT hiện hành phân chia theo nhiều mức thuế suất, trong đó chính sách giảm thuế 8% được gia hạn áp dụng đến hết 31/12/2026:
|
Loại thuế suất |
Mức thuế |
Phạm vi áp dụng |
Lưu ý & Ngoại lệ |
|
Thuế suất Tiêu chuẩn |
10% |
Mọi hàng hóa/dịch vụ (trừ các nhóm thuộc diện 0%, 5% hoặc Không chịu thuế). |
Mức 10% sẽ áp dụng đồng loạt trở lại sau ngày 31/12/2026. |
|
Thuế suất Giảm (Tạm thời) |
8% |
Hầu hết các mặt hàng phổ thông. MỚI: Bổ sung thêm ngành Vận tải, Logistics và Công nghệ thông tin (IT). |
Ngoại trừ: Ngân hàng, tài chính, bảo hiểm, bất động sản, viễn thông, khai khoáng và hóa chất. |
|
Thuế suất Ưu đãi |
5% |
Máy móc nông nghiệp, tàu đánh bắt xa bờ, thiết bị giáo dục, và Phân bón. |
Tác động lớn: Phân bón trước đây thuộc diện Không chịu thuế (không được khấu trừ đầu vào), nay chuyển sang 5% giúp DN thu hồi được thuế đầu vào. |
|
Thuế suất 0% (Xuất khẩu) |
0% |
Hàng hóa/dịch vụ xuất khẩu; Xuất nhập khẩu tại chỗ; Bán vào khu phi thuế quan/KCX. |
Phải thỏa mãn nghiêm ngặt nguyên tắc "Tiêu dùng ngoài Việt Nam". Cơ chế Xuất nhập khẩu tại chỗ đã chính thức được luật hóa. |
|
Không Chịu Thuế |
N/A |
Nông sản thô, dịch vụ y tế/giáo dục/tài chính cơ bản, hàng viện trợ. |
Phân biệt cốt lõi: Khác với mức 0%, hàng hóa Không chịu thuế sẽ không được khấu trừ hoặc hoàn thuế GTGT đầu vào. |
Luật VAT 48/2024 Thay Đổi Gì? So Sánh Trước và Sau
|
Nội dung Thay đổi |
Trước đây (Luật cũ) |
Hiện hành (Từ Tháng 07/2025) |
|
Quy tắc "Không tiền mặt" |
Hóa đơn dưới 20 triệu VNĐ được phép thanh toán bằng tiền mặt và vẫn được khấu trừ thuế. |
TẤT CẢ các giao dịch mua hàng, bất kể giá trị, bắt buộc phải thanh toán qua ngân hàng (Non-cash) mới được khấu trừ GTGT đầu vào. |
|
Bãi bỏ Hoàn thuế M&A |
Cho phép hoàn thuế đầu vào chưa khấu trừ hết khi chia tách, sáp nhập, chuyển đổi sở hữu. |
Chỉ giữ lại quyền hoàn thuế cho trường hợp Giải thể và Phá sản. Các giao dịch M&A, sáp nhập không còn được hoàn thuế. |
|
Mở rộng đối tượng 8% |
Vận tải, Logistics và IT bị loại khỏi danh sách giảm thuế. |
Các nhóm ngành này đã chính thức được hưởng mức thuế giảm 8% cho đến hết năm 2026. |
|
Phân bón & Máy nông nghiệp |
Thuộc diện "Không chịu thuế" (Nhà sản xuất không được khấu trừ đầu vào). |
Chuyển sang diện Chịu thuế 5%. Nhà sản xuất được khấu trừ và hoàn thuế đầu vào. |
|
Xuất nhập khẩu tại chỗ |
Thiếu khung pháp lý rõ ràng, yêu cầu thương nhân nước ngoài phải có Cơ sở thường trú (PE). |
Được luật hóa minh bạch. Áp dụng mức thuế 0% mà không đòi hỏi thương nhân nước ngoài phải có PE. |
|
Hóa đơn điện tử (E-invoice) |
Đôi khi vẫn chấp nhận hóa đơn giấy làm chứng từ giải trình hoàn thuế. |
100% bắt buộc dùng Hóa đơn điện tử. Mọi hóa đơn giấy hoặc hóa đơn điện tử sai định dạng sẽ bị loại. |
|
Ngưỡng VAT của hộ kinh doanh |
Doanh thu ≤ 100 triệu VNĐ/năm được miễn VAT. |
Ngưỡng được nâng lên 500 triệu VNĐ/năm (Từ 01/01/2026). |
Ai Có Thể Kê Khai Hoàn Thuế VAT Doanh Nghiệp và Điều Kiện là Gì?
Để được hoàn thuế, doanh nghiệp bắt buộc phải nộp thuế theo Phương pháp Khấu trừ, có hệ thống sổ sách chuẩn mực, và thanh toán 100% qua tài khoản ngân hàng của pháp nhân.
- Doanh nghiệp Xuất khẩu: Có số thuế GTGT đầu vào chưa được khấu trừ hết phát sinh riêng từ hoạt động xuất khẩu từ 300 triệu VNĐ trở lên. (Lưu ý: Hàng hóa nhập khẩu sau đó tái xuất không thuộc diện được hoàn).
- Dự án Đầu tư: Áp dụng cho dự án mới hoặc mở rộng (đã góp đủ vốn điều lệ), có số thuế GTGT đầu vào giai đoạn đầu tư chưa được khấu trừ hết từ 300 triệu VNĐ trở lên.
- Doanh nghiệp Sản xuất/Dịch vụ (Mức 5%): Áp dụng cho doanh nghiệp sản xuất hàng hóa chịu thuế 5% có số thuế đầu vào chưa khấu trừ hết lũy kế sau 12 tháng liên tục từ 300 triệu VNĐ trở lên.
- Giải thể / Phá sản: Doanh nghiệp có quyết định chấm dứt hoạt động và còn số thuế GTGT nộp thừa hoặc chưa khấu trừ hết.
Khách Du Lịch Kê Khai Hoàn Thuế VAT tại Việt Nam Như Thế Nào?
Du khách quốc tế có thể nhận lại thuế GTGT (tối đa 85% tiền thuế, ngân hàng thu phí dịch vụ không quá 15%) tại các sân bay quốc tế và cảng biển.
Điều kiện áp dụng:
- Có hộ chiếu nước ngoài, xuất cảnh bằng đường hàng không/đường biển.
- Hóa đơn mua hàng từ 2.000.000 VNĐ trở lên tại 01 cửa hàng (có biển hiệu Hoàn thuế) trong 01 ngày.
- Hàng hóa chưa qua sử dụng và thực hiện hoàn thuế trong vòng 60 ngày kể từ ngày xuất cảnh.
Quy trình 4 Bước:
- Tại cửa hàng: Xuất trình hộ chiếu và yêu cầu cửa hàng xuất Tờ khai kiêm Hóa đơn hoàn thuế.
- Kiểm tra giấy tờ: Kiểm tra kỹ thông tin trên hóa đơn và tờ khai trước khi rời cửa hàng.
- Kiểm tra Hải quan (Tại sân bay): Trước khi gửi hành lý ký gửi, mang hàng hóa và hóa đơn đến Quầy Kiểm tra Hải quan để kiểm tra thực tế và đóng dấu xác nhận.
- Nhận tiền hoàn thuế: Đi qua an ninh, đến Quầy Hoàn thuế của ngân hàng thương mại để nhận tiền mặt (VNĐ). Sau đó có thể đổi ngoại tệ ngay tại quầy.
Hoàn Thuế VAT tại Việt Nam Mất Bao Lâu?
Căn cứ Luật Quản lý Thuế, thời gian xử lý phụ thuộc vào việc doanh nghiệp được phân luồng rủi ro nào:
- Diện "Hoàn thuế trước, Kiểm tra sau" (Fast-track): 06 ngày làm việc. Dành cho các doanh nghiệp tuân thủ tốt, lịch sử minh bạch. Cơ quan thuế sẽ giải ngân tiền hoàn trước và thực hiện hậu kiểm sau.
- Diện "Kiểm tra trước, Hoàn thuế sau" (Standard): Tối đa 40 ngày làm việc. Áp dụng cho doanh nghiệp hoàn thuế lần đầu, hoặc hồ sơ có dấu hiệu rủi ro cần xác minh hóa đơn đầu vào.
- Trường hợp Phức tạp: Có thể kéo dài nhiều tháng nếu liên quan đến thanh tra giá chuyển nhượng (Transfer pricing), xác minh giao dịch xuyên biên giới hoặc hải quan.
Cách Nộp Hồ Sơ Hoàn Thuế VAT Doanh Nghiệp tại Việt Nam — Từng Bước
- Kiểm tra Tuân thủ & Sổ sách: Rà soát đảm bảo số dư thuế ≥ 300 triệu VNĐ, 100% hóa đơn mua vào có chứng từ thanh toán chuyển khoản (ủy nhiệm chi).
- Tập hợp Hồ sơ: Chuẩn bị Hóa đơn điện tử, Giấy chứng nhận đầu tư (IRC/ERC), Tờ khai hải quan (với DN xuất khẩu) hoặc Giấy phép xây dựng (với dự án đầu tư).
- Lập Tờ khai: Điền Mẫu số 01/HT và các phụ lục giải trình theo quy định.
- Nộp Điện tử (eTax): Đăng nhập và nộp hồ sơ qua Cổng thông tin Thuế điện tử (thuedientu.gdt.gov.vn) bằng Chữ ký số. (Không nhận hồ sơ bản giấy).
- Theo dõi & Giải trình: Liên tục kiểm tra thông báo trên hệ thống eTax và phản hồi ngay lập tức các Công văn yêu cầu giải trình từ Cục Thuế.
Đảm Bảo Quá Trình Hoàn Thuế An Toàn và Chuyên Nghiệp
Chúng tôi hỗ trợ chuẩn bị và rà soát hồ sơ tài chính, đại diện khách hàng nộp hồ sơ qua hệ thống eTax, và giải trình các yêu cầu từ cơ quan Thuế. Với sự đồng hành thực tế, chúng tôi giúp quá trình hoàn thuế của doanh nghiệp trở nên hiệu quả và tuân thủ tuyệt đối.
Ascentium Vietnam Có Thể Hỗ Trợ Bạn Như Thế Nào:
- Đánh giá điều kiện: Phân tích doanh nghiệp của bạn có đủ tiêu chuẩn hoàn thuế hay không.
- Chuẩn bị hồ sơ: Tổng hợp hóa đơn điện tử, chứng từ thanh toán không tiền mặt và các hồ sơ pháp lý liên quan.
- Rà soát tuân thủ: Xác minh toàn bộ yêu cầu của Luật Thuế GTGT 48/2024 trước khi nộp.
- Đại diện nộp hồ sơ: Xử lý thủ tục qua cổng Thuế điện tử của Tổng cục Thuế.
- Làm việc với Cơ quan Thuế: Trực tiếp tham gia giải trình và xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình kiểm tra.
Hãy Để Chúng Tôi Đồng Hành Cùng Quy Trình Hoàn Thuế Của Bạn
Câu hỏi thường gặp
Mức phổ thông là 10%. Tuy nhiên, chính sách giảm thuế tạm thời xuống 8% đang được áp dụng cho đa số hàng hóa, dịch vụ đến hết ngày 31/12/2026. Bắt đầu từ tháng 07/2025, mảng Vận tải, Logistics và IT cũng đã được đưa vào diện hưởng mức 8% này.
Doanh nghiệp áp dụng phương pháp khấu trừ có VAT đầu vào chưa được khấu trừ tích lũy vượt 300 triệu VNĐ trong các trường hợp: (1) xuất khẩu; (2) dự án đầu tư; (3) sản xuất/dịch vụ mức 5% sau 12 tháng; (4) giải thể/phá sản. Các trường hợp M&A không còn được hoàn thuế từ tháng 07/2025.
Các thay đổi lớn: (1) bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt cho TẤT CẢ giao dịch mua hàng (bỏ ngưỡng 20 triệu VNĐ); (2) loại bỏ hoàn thuế cho tái cơ cấu M&A; (3) phân bón/máy nông nghiệp chuyển sang 5%; (4) luật hóa xuất nhập khẩu tại chỗ 0%; (5) bắt buộc 100% hóa đơn điện tử.
Du khách mua hàng tại cửa hàng có biển hiệu hoàn thuế, tối thiểu 2.000.000 VNĐ/ngày/cửa hàng. Lấy phiếu hoàn thuế, mang cùng hộ chiếu, thẻ lên máy bay, hàng hóa (chưa sử dụng) và hóa đơn đến Quầy Kiểm tra Hải quan tại sân bay để đóng dấu trước khi xuất cảnh, sau đó nhận tiền mặt tại Quầy Hoàn thuế của ngân hàng.
Diện "Hoàn thuế trước, Kiểm tra sau": 06 ngày làm việc. Diện "Kiểm tra trước, Hoàn thuế sau": tối đa 40 ngày làm việc. Các trường hợp phức tạp (như thanh tra giá chuyển nhượng) có thể mất nhiều tháng.
Gồm: Mẫu số 01/HT; bản sao Giấy phép đầu tư/doanh nghiệp; hóa đơn điện tử; chứng từ chuyển khoản ngân hàng; tờ khai hải quan (nếu xuất khẩu); giấy phép xây dựng (nếu là dự án đầu tư). Bắt buộc nộp qua cổng Thuế điện tử.
Có. Từ tháng 07/2025, nhà cung cấp kỹ thuật số/thương mại điện tử nước ngoài không có Cơ sở thường trú (PE) tại Việt Nam sẽ chịu thuế VAT 10% (tăng từ 5%). Họ có thể đăng ký trên cổng thông tin của cơ quan Thuế để xuất hóa đơn điện tử và tiến hành bù trừ thuế đầu vào.
