Thuế Tiêu Thụ Đặc Biệt (TTĐB) là một loại thuế gián thu tại Việt Nam, áp dụng đối với một số hàng hóa mang tính chất xa xỉ, không thiết yếu và các dịch vụ không được khuyến khích, nhằm điều tiết hành vi tiêu dùng và tăng cường nguồn thu cho ngân sách nhà nước.
Luật số 66/2025/QH15, chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, đánh dấu đợt cải cách toàn diện nhất kể từ khi đạo luật này được ban hành năm 2008. Đợt sửa đổi này mang đến những thay đổi lớn như: điều chỉnh phạm vi đối tượng chịu thuế, đưa ra lộ trình tăng thuế suất và chính thức áp dụng phương pháp tính thuế hỗn hợp.
Bài viết này cung cấp tổng quan ngắn gọn, có cấu trúc về các loại hàng hóa và dịch vụ chịu thuế TTĐB, biểu thuế suất cập nhật năm 2026, phương pháp tính thuế, các trường hợp miễn thuế và những điểm doanh nghiệp cần lưu ý để tuân thủ pháp luật.
Thuế TTĐB là Gì và Ai Phải Nộp?
Thuế Tiêu Thụ Đặc Biệt là thuế đánh vào giai đoạn sản xuất hoặc nhập khẩu, không phải ở khâu bán lẻ. Người nộp thuế là các tổ chức và cá nhân sản xuất hoặc nhập khẩu hàng hóa thuộc diện chịu thuế, cũng như đơn vị kinh doanh dịch vụ chịu thuế TTĐB.
Đối tượng phải nộp thuế TTĐB:
- Doanh nghiệp sản xuất hàng hóa thuộc danh mục chịu thuế (thuốc lá, rượu bia, ô tô, điều hòa...)
- Doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa chịu thuế TTĐB
- Đơn vị kinh doanh dịch vụ chịu thuế TTĐB (vũ trường, casino, golf, xổ số...)
- Lưu ý: Các thương nhân bán lẻ ở khâu sau thông thường không phát sinh nghĩa vụ kê khai nộp thuế TTĐB riêng biệt, do thuế đã được cấu thành trong giá mua từ khâu sản xuất/nhập khẩu.
Hàng Hóa và Dịch Vụ Nào Chịu Thuế TTĐB?
Theo Luật 66/2025/QH15, phạm vi chịu thuế TTĐB bao gồm 11 nhóm hàng hóa và 6 nhóm dịch vụ. Hai nhóm mới được bổ sung từ 01/01/2026 là đồ uống có đường và điều hòa không khí trong nhóm công suất trung bình.
Biểu Thuế Suất 2026 và Lộ Trình Đến 2031
Bảng dưới đây tóm tắt thuế suất hiện hành và lộ trình điều chỉnh theo Luật 66/2025/QH15:
|
Hàng hóa / Dịch vụ |
Thuế suất 2026 |
Lộ trình đến 2031 |
Ghi chú |
|
Thuốc lá điếu, xì gà |
75% + thuế tuyệt đối |
VND 2.000→10.000/bao (2027–2031) |
Áp dụng phương pháp tính thuế hỗn hợp kể từ năm 2027. |
|
Rượu ≥ 20° |
65% |
Tăng 5%/năm → 90% (2031) |
|
|
Rượu < 20° |
35% |
Tăng đều → 60% (2031) |
|
|
Bia (mọi loại) |
65% |
Tăng 5%/năm → 90% (2031) |
|
|
Đồ uống có đường >5g/100ml |
0% |
8% từ 2027; 10% từ 2028 |
Miễn thuế: Sữa, nước trái cây 100%, nước dừa. |
|
Ô tô ≤ 9 chỗ (xăng/dầu) |
35–150% |
Theo dung tích xi-lanh |
|
|
Xe điện ≤ 9 chỗ |
3% |
11% từ 01/03/2027 |
|
|
Xe hybrid |
70% mức chuẩn |
– |
Bằng 70% mức thuế của xe xăng/dầu cùng dung tích. |
|
Xe máy > 125cc |
20% |
– |
|
|
Điều hòa 24.000–90.000 BTU |
10% |
– |
Điều hòa ≤ 24.000 BTU được miễn thuế từ 01/01/2026. |
|
Xăng E0 |
10% |
– |
Ưu đãi thuế cho các dòng xăng sinh học. |
|
Bài lá / Vàng mã |
40% / 70% |
– |
|
|
Vũ trường, nightclub |
40% |
– |
Dịch vụ chịu thuế TTĐB |
|
Massage / Karaoke |
30% |
– |
Dịch vụ chịu thuế TTĐB |
|
Casino, trò chơi có thưởng |
35% |
– |
Dịch vụ chịu thuế TTĐB |
|
Cá cược thể thao |
30% |
– |
Dịch vụ chịu thuế TTĐB |
|
Golf |
20% |
– |
Dịch vụ chịu thuế TTĐB |
|
Xổ số |
15% |
– |
Dịch vụ chịu thuế TTĐB |
Nguồn: Luật số 66/2025/QH15 (có hiệu lực từ 01/01/2026), Nghị định 360/2025/NĐ-CP và Thông tư 158/2025/TT-BTC.
Các Trường Hợp Được Hoàn Thuế TTĐB
- Hàng hóa nhập khẩu sau đó tái xuất đúng thời hạn quy định.
- Nguyên liệu nhập khẩu dùng sản xuất hàng xuất khẩu.
- Thuế TTĐB nộp thừa khi quyết toán thuế khi giải thể, phá sản.
- Chuyển đổi hình thức hợp tác xã — hợp tác xã kế thừa số thuế TTĐB chưa khấu trừ.
- Hoàn thuế theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Lưu ý: Hàng tạm nhập quá thời hạn hoặc được tiêu thụ nội địa sẽ phải nộp thuế TTĐB — quy định này được siết chặt hơn so với Luật năm 2008.
Các Trường Hợp Miễn Thuế TTĐB
|
Trường hợp miễn thuế |
Ghi chú |
|
Hàng sản xuất để xuất khẩu trực tiếp |
Kể cả hàng gia công ủy thác xuất khẩu trực tiếp (Luật 66/2025) |
|
Hàng viện trợ nhân đạo, viện trợ không hoàn lại |
|
|
Hành lý cá nhân của ngoại giao đoàn |
|
|
Hàng bán tại khu phi thuế quan |
Theo điều kiện quy định |
|
Hàng tạm nhập tái xuất đúng thời hạn |
Nếu quá hạn hoặc tiêu thụ nội địa → phải nộp thuế |
|
Trực thăng cứu thương / cứu hộ |
Mới bổ sung theo Luật 66/2025 |
|
Xe đặc chủng trong khu bảo tồn / bệnh viện |
Mới bổ sung theo Luật 66/2025 |
Những Thay Đổi Chính Theo Luật 66/2025/QH15
Luật 66/2025/QH15 thông qua ngày 14/6/2025, có hiệu lực từ 01/01/2026, được hướng dẫn bởi Nghị định 360/2025/NĐ-CP và Thông tư 158/2025/TT-BTC. Dưới đây là 5 thay đổi cốt lõi doanh nghiệp cần nắm:
-
Bổ sung đối tượng chịu thuế mới:
- Đồ uống có đường >5g/100ml (theo TCVN): 0% năm 2026; 8% từ 2027; 10% từ 2028.
- Điều hòa nhiệt độ dân dụng (≤ 24.000 BTU) được miễn thuế hoàn toàn để kích cầu tiêu dùng và hỗ trợ đời sống.
-
Lộ trình tăng thuế rượu, bia, thuốc lá:
- Rượu ≥20°: 65% (2026) tăng 5%/năm → 90% (2031).
- Bia: 65% (2026) → 90% (2031).
- Thuốc lá: giữ 75% ad-valorem + thêm thuế tuyệt đối từ 2027 theo lộ trình 5 năm.
-
Phương pháp tính thuế hỗn hợp:
- Kết hợp thuế suất theo tỷ lệ và mức thuế tuyệt đối — áp dụng cho thuốc lá từ 2027.
-
Mở rộng miễn thuế:
- Hàng gia công ủy thác xuất khẩu trực tiếp được miễn thuế.
- Trực thăng cứu thương, xe đặc thù trong khu bảo tồn/bệnh viện được miễn.
-
Siết chặt hàng tạm nhập:
- Hàng tạm nhập quá hạn hoặc tiêu thụ nội địa phải nộp đủ thuế TTĐB — không còn miễn trừ toàn bộ như Luật 2008.
Tác Động Đối Với Doanh Nghiệp
Các doanh nghiệp hoạt động trong các ngành sau cần đánh giá lại ngay chiến lược định giá, chuỗi cung ứng và hệ thống kê khai thuế:
- Ngành đồ uống có cồn: Lộ trình tăng thuế liên tục đến năm 2031 sẽ gây áp lực trực tiếp lên biên lợi nhuận. Cần xây dựng mô hình tài chính để đánh giá tác động của thay đổi này.
- Ngành đồ uống có đường (F&B): Bắt đầu rà soát công thức sản phẩm; cân nhắc phương án điều chỉnh công thức giảm lượng đường xuống dưới ngưỡng 5g/100ml để tránh chịu mức thuế 8% - 10%.
- Ngành ô tô / Xe điện (EV): Mức thuế ưu đãi cho xe điện chỉ áp dụng đến hết tháng 2/2027 (tăng từ 3% lên 11% từ 01/03/2027). Các hãng xe cần tính toán kỹ chiến lược giá và thời điểm tung sản phẩm.
- Doanh nghiệp nhập khẩu/Logistics: Siết chặt quy trình theo dõi thời hạn hàng tạm nhập tái xuất để ngăn ngừa rủi ro phát sinh nghĩa vụ thuế ngoài ý muốn.
Đảm Bảo Tuân Thuế Tiêu Thụ Đặc Biệt Cho Doanh Nghiệp Của Bạn
Chúng tôi hỗ trợ doanh nghiệp rà soát, phân loại chính xác danh mục hàng hóa, hướng dẫn chi tiết các bước tính thuế và thủ tục xin hoàn thuế, đồng thời bảo đảm tính tuân thủ pháp luật thuế tại địa phương. Với sự đồng hành thực tế, chúng tôi giúp công tác hoạch định thuế TTĐB của doanh nghiệp trở nên đơn giản và tối ưu hơn từ đầu đến cuối.
Ascentium Vietnam Có Thể Hỗ Trợ Bạn Như Thế Nào:
Chúng tôi hỗ trợ đắc lực cho các doanh nghiệp và cá nhân nước ngoài trong việc quản lý và tuân thủ thuế Tiêu thụ Đặc biệt tại Việt Nam với các giải pháp tư vấn thiết thực ở mọi giai đoạn:
- Đánh giá tác động tài chính: Chúng tôi đo lường tác động tài chính trực tiếp và dài hạn của Luật 66/2025/QH15 đối với mô hình kinh doanh và chiến lược giá của doanh nghiệp.
- Tư vấn phân loại hàng hóa: Chúng tôi tư vấn phân loại mã HS code chính xác để xác định rõ ràng nghĩa vụ thuế hoặc khả năng áp dụng các trường hợp miễn thuế.
- Hỗ trợ kê khai thuế: Chúng tôi giúp thiết lập quy trình kế toán nội bộ chặt chẽ để tính toán số thuế phải nộp một cách chuẩn xác.
-
Chuẩn bị hồ sơ hoàn thuế: Chúng tôi đồng hành chuẩn bị hồ sơ xin hoàn và khấu trừ thuế đầu vào theo đúng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt mới.
Câu hỏi thường gặp
Là loại thuế gián thu thu vào các hàng hóa xa xỉ, không thiết yếu (thuốc lá, rượu bia, ô tô...) và một số dịch vụ (casino, golf...) nhằm điều tiết tiêu dùng. Thuế suất dao động từ 3% đến 150% và được cộng dồn độc lập với Thuế Giá trị gia tăng (VAT).
Có. Các loại đồ uống có hàm lượng đường >5g/100ml (theo quy chuẩn TCVN) sẽ chịu mức thuế 8% (từ 01/01/2027) và 10% (từ 01/01/2028). Tuy nhiên, sữa, nước ép trái cây 100%, nước dừa tự nhiên và nước khoáng được miễn trừ khỏi danh mục này.
Từ năm 2026, Việt Nam chính thức áp dụng thêm phương pháp tính thuế hỗn hợp. Công thức chung: Thuế TTĐB = (Giá tính thuế × Thuế suất %) + (Số lượng hàng hóa × Mức thuế tuyệt đối). Trong đó, mức thuế tuyệt đối sẽ được áp dụng cho mặt hàng thuốc lá từ năm 2027. Giá tính thuế là giá bán ra chưa bao gồm VAT và thuế Bảo vệ Môi trường (nếu có).
Năm 2026, thuế suất áp dụng là 65% (với bia và rượu ≥20 độ) và 35% (với rượu <20 độ). Sau đó, mức thuế sẽ tăng dần đều mỗi năm, dự kiến chạm ngưỡng trần 90% (đối với bia và rượu ≥20 độ) và 60% (đối với rượu <20 độ) vào năm 2031.
Hiện tại, các doanh nghiệp cần tham chiếu Nghị định 360/2025/NĐ-CP và Thông tư 158/2025/TT-BTC (đều có hiệu lực từ 01/01/2026). Các văn bản này quy định cụ thể về giá tính thuế, cách quy đổi số lượng cho mức thuế tuyệt đối, hồ sơ hoàn thuế và chứng từ liên quan.