Ngành Thực Phẩm và Đồ Uống (F&B) tại Việt Nam: Tổng Quan Thị Trường 2026 và Cơ Hội Đầu Tư

Ngành Thực phẩm và Đồ uống (F&B) luôn là một trong những lĩnh vực năng động nhất tại Việt Nam. Bước vào giai đoạn 2025 - 2026, thị trường này đang cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt về cấu trúc. Không chỉ dừng lại ở giai đoạn phục hồi sau đại dịch, ngành F&B hiện nay đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa công nghệ số và khả năng đáp ứng những thay đổi tinh tế trong hành vi người tiêu dùng. Một mô hình kinh doanh F&B hiện đại không chỉ cung cấp món ăn, mà còn phải tạo ra trải nghiệm xuyên suốt, từ dịch vụ tại chỗ đến hệ thống giao hàng trực tuyến.

Đối với các nhà đầu tư nước ngoài và các thương hiệu nhượng quyền toàn cầu, Việt Nam tiếp tục là một thị trường giàu tiềm năng tại Đông Nam Á. Tuy nhiên, để hoạt động hiệu quả, nhà đầu tư cần có sự am hiểu khách quan về thói quen tiêu dùng bản địa, bài toán chuỗi cung ứng, cũng như các yêu cầu về tuân thủ pháp lý. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về định giá thị trường, các xu hướng chủ đạo trong năm 2026, cùng những thách thức thực tế mà doanh nghiệp F&B cần lưu tâm.

Quy Mô Thị Trường và Các Động Lực Tăng Trưởng

Mặc dù chịu ảnh hưởng nhất định từ các biến động kinh tế vĩ mô, thị trường F&B Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng ổn định, nhờ vào sự gia tăng của tầng lớp trung lưu và tốc độ đô thị hóa nhanh chóng.

• Quy mô và dự phóng tăng trưởng: Thị trường Dịch vụ Thực phẩm Việt Nam ước tính đạt giá trị khoảng 24,77 tỷ USD vào năm 2025. Trong giai đoạn tới, thị trường được dự báo sẽ đạt Tốc độ Tăng trưởng Kép Hàng năm (CAGR) ở mức 10,73%, hướng tới cột mốc 41,22 tỷ USD vào năm 2030. Nhiều công ty chứng khoán và nghiên cứu thị trường cũng dự kiến mức tăng trưởng doanh thu của toàn ngành sẽ duy trì ổn định quanh mức 9,6% trong năm 2026.
• Mật độ cơ sở kinh doanh: Quy mô của thị trường được thể hiện rõ qua số lượng cơ sở hoạt động. Tính đến cuối năm 2024, Việt Nam có hơn 323.000 cửa hàng F&B, bao gồm cả các quán ăn độc lập lẫn chuỗi nhà hàng quốc tế. Phân khúc Nhà hàng phục vụ tại chỗ (Full-Service Restaurants) vẫn chiếm thị phần lớn nhất, đặc biệt là các nhà hàng ẩm thực Á Đông.
• Tác động từ du lịch và thu nhập: Sự phục hồi của ngành du lịch đang tạo ra lực đẩy lớn. Với mục tiêu đón 18 triệu lượt khách quốc tế và 130 triệu lượt khách nội địa vào năm 2025, nhu cầu về dịch vụ ăn uống đạt chuẩn quốc tế đang tăng cao. Bên cạnh đó, thu nhập bình quân đầu người tiếp tục cải thiện (đạt khoảng 5,4 triệu VNĐ/tháng), giúp người dân có thêm ngân sách cho các nhu cầu chi tiêu bên ngoài, đặc biệt là trải nghiệm ẩm thực.

Sự Chuyển Dịch Trong Hành Vi Tiêu Dùng

Sự thay đổi trong tâm lý và thói quen tiêu dùng là yếu tố quyết định sự thành bại của các chiến lược kinh doanh F&B tại Việt Nam hiện nay.

• Cân bằng giữa chi phí và tần suất trải nghiệm: Dữ liệu thị trường cho thấy một sự thay đổi khá thực tế: người tiêu dùng có xu hướng quản lý ngân sách chặt chẽ hơn (ví dụ: 52,3% người tiêu dùng ưu tiên các thức uống hàng ngày dưới mức 35.000 VNĐ), nhưng tần suất đi ăn uống bên ngoài lại tăng lên. Tỷ lệ người mua đồ uống bên ngoài 3-4 lần/tuần đã tăng từ 17,4% lên 32,8%. Gần 70% người tham gia khảo sát cho biết họ thường xuyên đi ăn hàng vào cuối tuần.
• Phân hóa theo độ tuổi: Sở thích ẩm thực tại Việt Nam có sự khác biệt rõ rệt theo thế hệ. Nhóm Gen Z (18–24 tuổi) ưu tiên tính tiện lợi, thường chọn các chuỗi thức ăn nhanh, trà sữa và cửa hàng tiện lợi. Trong khi đó, nhóm Millennials và đầu Gen X (25–34 tuổi) sẵn sàng chi trả cho các trải nghiệm ẩm thực chất lượng hơn, chú trọng đến không gian nhà hàng, món ăn đặc sản địa phương hoặc ẩm thực quốc tế (BBQ Nhật/Hàn, ẩm thực Âu).
• Sự gia tăng của ý thức chăm sóc sức khỏe: Cuộc sống đô thị bận rộn khiến người Việt Nam quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe thể chất và tinh thần. Người tiêu dùng trung bình hiện chi khoảng 1,38 triệu VNĐ mỗi tháng cho các sản phẩm và dịch vụ liên quan đến sức khỏe, mở ra cơ hội lớn cho các mô hình F&B cung cấp thực phẩm chức năng, đồ uống tăng cường miễn dịch và chế độ ăn eat-clean.

Các Xu Hướng Nổi Bật Định Hình Thị Trường 2026

Để duy trì tính cạnh tranh, các nhà đầu tư cần nắm bắt những xu hướng đang định hình lại cách thức vận hành và phục vụ trong ngành.

1. Sự Phát Triển Của "Bếp Trên Mây" (Cloud Kitchen) và Giao Hàng Trực Tuyến

Thị trường giao đồ ăn trực tuyến tại Việt Nam tiếp tục mở rộng, đạt quy mô khoảng 1,8 tỷ USD và là một trong những thị trường phát triển nhanh nhất khu vực.

• Thị phần giao hàng: Mảng giao đồ ăn hiện được chi phối chủ yếu bởi hai nền tảng lớn là GrabFood (48%) và ShopeeFood (47%).
• Mô hình Bếp trên mây: Cloud Kitchen tiếp tục là phân khúc có tốc độ mở rộng nhanh do tối ưu hóa được chi phí đầu tư ban đầu (CAPEX). Việc vận hành nhiều thương hiệu thực tế ảo (virtual brands) trên cùng một cơ sở hạ tầng bếp giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí mặt bằng và tập trung vào việc đáp ứng các đơn hàng giao tận nơi.
• Chiến lược đa kênh (Omnichannel): Do mức phí hoa hồng của các ứng dụng giao hàng khá cao (thường từ 20% đến 25%), nhiều thương hiệu F&B đang áp dụng chiến lược phân bổ tỷ trọng "80/20". Họ sử dụng các ứng dụng lớn để chiếm lĩnh 80% thị phần và độ nhận diện, đồng thời xây dựng các kênh đặt hàng tự vận hành (hotline, Zalo mini-app) cho 20% đơn hàng cốt lõi nhằm bảo vệ biên lợi nhuận.

2. Xu Hướng Ăn Uống Lành Mạnh và Thuần Chay (Vegan/Vegetarian)

Chế độ ăn dựa trên thực vật đang dần trở thành một phong cách sống phổ biến tại Việt Nam, thay vì chỉ gắn liền với các yếu tố tôn giáo như trước đây.

• Ăn chay trở nên phổ biến: Các nhà hàng chay chất lượng cao hoặc các buổi buffet chay đang thu hút lượng lớn thực khách không chỉ vào các ngày rằm. Sự đa dạng trong cách chế biến (từ phong cách Việt Nam đến Ấn Độ, Thái Lan) giúp các món chay trở nên hấp dẫn và dễ tiếp cận hơn.
• Thị trường thuần chay (Vegan): Thị trường thực phẩm thuần chay tại Việt Nam dự kiến đạt tốc độ tăng trưởng CAGR là 8,1% và hướng tới quy mô 220,5 triệu USD vào năm 2033. Sự phát triển của công nghệ thực phẩm giúp các sản phẩm thay thế thịt và sữa ngày càng có chất lượng tốt hơn.
• Chế độ ăn kiêng chuyên biệt: Nhu cầu đối với các chế độ ăn như Keto, Paleo hay thực đơn low-carb đang tăng cao tại các đô thị lớn, tạo ra thị trường ngách tiềm năng cho các thương hiệu F&B chuyên biệt.

3. Nhu Cầu Đối Với Thực Phẩm Hữu Cơ (Organic)

Người tiêu dùng đang chú ý nhiều hơn đến nguồn gốc thực phẩm và các tiêu chuẩn an toàn. Thị trường thực phẩm hữu cơ tại Việt Nam được định giá 1,2 tỷ USD và dự kiến đạt 3,0 tỷ USD vào năm 2033.

• Khả năng chi trả: Theo khảo sát, một tỷ lệ lớn người tiêu dùng (khoảng 86%) ưu tiên thực phẩm hữu cơ cho bữa ăn hàng ngày. Khoảng 45% người tiêu dùng cho biết họ sẵn sàng trả mức giá cao hơn tới 25% cho các sản phẩm hữu cơ có chứng nhận rõ ràng so với thực phẩm thông thường.
• Định hướng từ Chính phủ: Việc Chính phủ đặt mục tiêu tăng diện tích đất nông nghiệp hữu cơ lên 3% vào năm 2030 tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp đầu tư vào chuỗi cung ứng nông sản sạch, từ khâu canh tác đến phân phối bán lẻ.

Những Thách Thức Trong Quá Trình Vận Hành

Dù tiềm năng tăng trưởng là rất lớn, thị trường F&B Việt Nam cũng đòi hỏi các doanh nghiệp phải giải quyết tốt các bài toán về vận hành thực tế.

• Áp lực chi phí và biên lợi nhuận: Thách thức lớn nhất hiện nay là chi phí vận hành tăng cao. Nhiều doanh nghiệp cho biết chi phí nguyên vật liệu hiện chiếm từ 30% trở lên trong giá bán. Sự gia tăng của giá thuê mặt bằng và chi phí kho bãi logistics khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể. Để đối phó, khoảng 49,2% doanh nghiệp dự kiến sẽ phải điều chỉnh tăng giá bán lẻ trong năm 2026, dù việc này cần được tính toán kỹ để không làm mất khách hàng.
• Bài toán nguồn nhân lực: Tuyển dụng và giữ chân nhân sự là một vấn đề nan giải (được 99,1% doanh nghiệp xác nhận là mối quan tâm hàng đầu). Ngành F&B có tỷ lệ nghỉ việc (turnover rate) cao, chi phí đào tạo lớn, trong khi nhiều nhân viên phải đảm nhiệm cùng lúc nhiều vai trò, dễ dẫn đến tình trạng quá tải. Việc chuẩn hóa quy trình quản lý ca làm việc và cải thiện chính sách phúc lợi là điều bắt buộc.
• Mức độ cạnh tranh cao: Sự đào thải trong ngành diễn ra liên tục. Các thương hiệu có chiến lược dài hạn, kiểm soát tốt chất lượng đồng đều (consistency) và quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả sẽ chiếm ưu thế. Ngược lại, những cửa hàng độc lập thiếu định vị rõ ràng (USP) sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc duy trì doanh thu.

Đảm Bảo Chiến Lược Thâm Nhập Thị Trường F&B Đúng Đắn

Việc mở rộng kinh doanh F&B tại Việt Nam không chỉ cần một concept ẩm thực tốt, mà còn đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt pháp lý và hành chính. Việc tuân thủ các quy định về giới hạn sở hữu nước ngoài, an toàn vệ sinh thực phẩm và pháp luật lao động là nền tảng bắt buộc để doanh nghiệp phát triển bền vững.

Ascentium Vietnam Có Thể Hỗ Trợ Bạn Như Thế Nào:

Ascentium Vietnam cung cấp các dịch vụ tư vấn doanh nghiệp toàn diện, hỗ trợ các nhà đầu tư nước ngoài thiết lập hoạt động kinh doanh F&B tại Việt Nam một cách minh bạch và hiệu quả:

• Tư vấn cấu trúc pháp lý: Đánh giá loại hình doanh nghiệp phù hợp (Công ty TNHH hay Công ty Cổ phần) và hỗ trợ đăng ký doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài theo đúng cam kết WTO và pháp luật hiện hành.
• Xin giấy phép chuyên ngành F&B: Hỗ trợ thực hiện thủ tục xin Giấy chứng nhận Vệ sinh An toàn Thực phẩm (VSATTP), giấy phép phân phối, bán lẻ rượu, và các chứng nhận về phòng cháy chữa cháy.
• Dịch vụ Kế toán và Thuế: Hỗ trợ hệ thống ghi chép sổ sách, xử lý bảng lương, kê khai thuế (GTGT, TNDN, TNCN) và thiết lập hệ thống hóa đơn điện tử kết nối với cơ quan thuế.
• Đăng ký Sở hữu Trí tuệ: Hỗ trợ đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, logo và kiểu dáng công nghiệp, giúp doanh nghiệp bảo vệ thương hiệu của mình trên thị trường.