Hệ thống Thuế Giá trị gia tăng (GTGT/VAT) của Việt Nam đã trải qua cuộc đại tu mang tính lịch sử khi Luật số 48/2024/QH15 chính thức có hiệu lực từ 01/07/2025.
Đối với khối doanh nghiệp, 7 thay đổi cốt lõi về tuân thủ đã được thiết lập — đáng chú ý nhất là việc xóa bỏ hoàn toàn định mức tiền mặt 20 triệu VNĐ, bãi bỏ cơ chế hoàn thuế đối với các hoạt động tái cơ cấu/M&A, và chuyển đổi mặt hàng phân bón, máy nông nghiệp sang diện chịu thuế 5%. Đối với du khách quốc tế, quy trình hoàn thuế tại sân bay vẫn được giữ nguyên, nhưng phạm vi hàng hóa dịch vụ được hưởng mức thuế giảm 8% đã được mở rộng đáng kể.
Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết về các mức thuế GTGT hiện hành, thay đổi cấu trúc theo luật mới, điều kiện hoàn thuế cho doanh nghiệp và du khách, thời gian xử lý, và các bước nộp hồ sơ điện tử trong năm 2026.
Hệ thống Thuế GTGT hiện hành phân chia theo nhiều mức thuế suất, trong đó chính sách giảm thuế 8% được gia hạn áp dụng đến hết 31/12/2026:
|
Loại thuế suất |
Mức thuế |
Phạm vi áp dụng |
Lưu ý & Ngoại lệ |
|
Thuế suất Tiêu chuẩn |
10% |
Mọi hàng hóa/dịch vụ (trừ các nhóm thuộc diện 0%, 5% hoặc Không chịu thuế). |
Mức 10% sẽ áp dụng đồng loạt trở lại sau ngày 31/12/2026. |
|
Thuế suất Giảm (Tạm thời) |
8% |
Hầu hết các mặt hàng phổ thông. MỚI: Bổ sung thêm ngành Vận tải, Logistics và Công nghệ thông tin (IT). |
Ngoại trừ: Ngân hàng, tài chính, bảo hiểm, bất động sản, viễn thông, khai khoáng và hóa chất. |
|
Thuế suất Ưu đãi |
5% |
Máy móc nông nghiệp, tàu đánh bắt xa bờ, thiết bị giáo dục, và Phân bón. |
Tác động lớn: Phân bón trước đây thuộc diện Không chịu thuế (không được khấu trừ đầu vào), nay chuyển sang 5% giúp DN thu hồi được thuế đầu vào. |
|
Thuế suất 0% (Xuất khẩu) |
0% |
Hàng hóa/dịch vụ xuất khẩu; Xuất nhập khẩu tại chỗ; Bán vào khu phi thuế quan/KCX. |
Phải thỏa mãn nghiêm ngặt nguyên tắc "Tiêu dùng ngoài Việt Nam". Cơ chế Xuất nhập khẩu tại chỗ đã chính thức được luật hóa. |
|
Không Chịu Thuế |
N/A |
Nông sản thô, dịch vụ y tế/giáo dục/tài chính cơ bản, hàng viện trợ. |
Phân biệt cốt lõi: Khác với mức 0%, hàng hóa Không chịu thuế sẽ không được khấu trừ hoặc hoàn thuế GTGT đầu vào. |
|
Nội dung Thay đổi |
Trước đây (Luật cũ) |
Hiện hành (Từ Tháng 07/2025) |
|
Quy tắc "Không tiền mặt" |
Hóa đơn dưới 20 triệu VNĐ được phép thanh toán bằng tiền mặt và vẫn được khấu trừ thuế. |
TẤT CẢ các giao dịch mua hàng, bất kể giá trị, bắt buộc phải thanh toán qua ngân hàng (Non-cash) mới được khấu trừ GTGT đầu vào. |
|
Bãi bỏ Hoàn thuế M&A |
Cho phép hoàn thuế đầu vào chưa khấu trừ hết khi chia tách, sáp nhập, chuyển đổi sở hữu. |
Chỉ giữ lại quyền hoàn thuế cho trường hợp Giải thể và Phá sản. Các giao dịch M&A, sáp nhập không còn được hoàn thuế. |
|
Mở rộng đối tượng 8% |
Vận tải, Logistics và IT bị loại khỏi danh sách giảm thuế. |
Các nhóm ngành này đã chính thức được hưởng mức thuế giảm 8% cho đến hết năm 2026. |
|
Phân bón & Máy nông nghiệp |
Thuộc diện "Không chịu thuế" (Nhà sản xuất không được khấu trừ đầu vào). |
Chuyển sang diện Chịu thuế 5%. Nhà sản xuất được khấu trừ và hoàn thuế đầu vào. |
|
Xuất nhập khẩu tại chỗ |
Thiếu khung pháp lý rõ ràng, yêu cầu thương nhân nước ngoài phải có Cơ sở thường trú (PE). |
Được luật hóa minh bạch. Áp dụng mức thuế 0% mà không đòi hỏi thương nhân nước ngoài phải có PE. |
|
Hóa đơn điện tử (E-invoice) |
Đôi khi vẫn chấp nhận hóa đơn giấy làm chứng từ giải trình hoàn thuế. |
100% bắt buộc dùng Hóa đơn điện tử. Mọi hóa đơn giấy hoặc hóa đơn điện tử sai định dạng sẽ bị loại. |
|
Ngưỡng VAT của hộ kinh doanh |
Doanh thu ≤ 100 triệu VNĐ/năm được miễn VAT. |
Ngưỡng được nâng lên 500 triệu VNĐ/năm (Từ 01/01/2026). |
Để được hoàn thuế, doanh nghiệp bắt buộc phải nộp thuế theo Phương pháp Khấu trừ, có hệ thống sổ sách chuẩn mực, và thanh toán 100% qua tài khoản ngân hàng của pháp nhân.
Du khách quốc tế có thể nhận lại thuế GTGT (tối đa 85% tiền thuế, ngân hàng thu phí dịch vụ không quá 15%) tại các sân bay quốc tế và cảng biển.
Căn cứ Luật Quản lý Thuế, thời gian xử lý phụ thuộc vào việc doanh nghiệp được phân luồng rủi ro nào:
Chúng tôi hỗ trợ chuẩn bị và rà soát hồ sơ tài chính, đại diện khách hàng nộp hồ sơ qua hệ thống eTax, và giải trình các yêu cầu từ cơ quan Thuế. Với sự đồng hành thực tế, chúng tôi giúp quá trình hoàn thuế của doanh nghiệp trở nên hiệu quả và tuân thủ tuyệt đối.